De mens als verslijtbaar product

“Duurzaamheid geldt niet alleen voor de energie die uit je stopcontact komt, maar geldt ook voor mensen”. Met deze zin begin ik vaak als ik het heb over motivatie. Vanuit Control & Motivate geef ik advies over professionele ruimte en over het belang van (intrinsieke) motivatie. Voor deze website laat ik dat verder achterwege, mocht je geïnteresseerd zijn neem dan een kijkje op www.controlandmotivate.nl. 

De mens als verslijtbaar product is een titel die aansluit bij onze wegwerpmaatschappij. Als een product kapot gaat gooien we het weg, zelfs voordat het niet meer naar behoren functioneert willen we er van af. Het is niet meer hip omdat er een nieuwe versie uit is. Maar soms houden we oude apparaten te lang, denk aan je vriezer uit het jaar 0 komt en daardoor erg veel stroom verbruikt. Het één moet geen smoes zijn voor het ander. En dat geldt inmiddels ook voor mensen. 

Onze economie is namelijk gebaat bij een hoge omloopsnelheid van producten en diensten. Dat verhoogt immers de teller, het gdp. Ondertussen worden veel mensen ziek van een ongezonde werkdruk, de regeldrift en de zinloosheid van de werkzaamheden. Vervolgens worden ze weer opgelapt en mogen (moeten) ze weer meedraaien in een ongezond en achterhaald systeem.

En voor degene die dat niet meer doen, daar hebben we dan instanties voor opgezet die controles uitvoeren op deze groep mensen. Gemakshalve noemen we dit de ‘jij moet wel werken industrie’. We hebben dus banen gecreëerd rondom een systeem dat mensen als verslijtbaar product ziet en misschien nog wel erger, we zijn er bij gebaat om het in stand te houden…

Er is een alternatief, door te starten met de vraag wat werk/arbeid werkelijk is. Zo zijn er in ons land veel onbetaalde werkzaamheden die cruciaal zijn voor ons welzijn. Er zijn echter ook betaalde werkzaamheden die zelfswaardeverminderend zijn. Ze verhogen bijvoorbeeld stress bij mensen (die vervolgens weer een sessie bij de psycholoog mogen afnemen). Op dit moment worden veel van de betekenisvolle werkzaamheden ondergewaardeerd zowel financieel als in maatschappelijk aanzien (status).En alhoewel we vaak voor onbetaald arbeid de term vrijwilligerswerk gebruiken, hoop ik dat elke vorm van arbeid vrij is van dwang en dus uit vrije wil geschied. 

Vrijheid, dat gezien wordt als ons hoogste goed, dat was de belofte van het kapitalisme. De markt zou zorgen voor die vrijheid. Echter netzoals in het communisme worden er onzinnige, nutteloze en inefficiente banen gecreëerd. Een duurzame economie is het al om al niet. En daarom is het tijd voor het post kapitalisme. Kate Raworth schetst in haar boek de perspectieven die we nodig hebben om de volgende stappen te zetten richting een duurzame samenleving waarin de economie een middel en geen doel is. 

Op deze website zal ik mij met name richten op deze facetten, waaronder samenleving, de economie, arbeid en de mens. Hoe ziet bijvoorbeeld arbeid en de arbeidsmarkt er in de 21ste eeuw uit?